Hér sést munurinn á því plássi sem það tekur að flytja 70 manns eftir því hvort notaður er bíll, strætó eða reiðhjól. Spurning hvort að milljarður í almenningssamgöngur sé ekki fljótur að borga sig í sparnaði í vegakerfi, bílastæðum og bílatengdum kostnaði, svo ekki sé minnst á samfélags- og gjaldeyriskostnað af olíukaupum.
Reiðhjólamenning Hollendinga hefur löngum verið fræg en nú hafa þeir hrint af stað nýrri framúrstefnulegri áætlun um að skipta malbikinu á reiðhjólastígum landsins út með sólarrafhlöðum. Þetta er upphafið af nýju tilraunaverkefni sem miðar að því að breyta vegum í orkubú með því að leggja þá sólarrafhlöðum.
Tæknin er afrakstur hönnunarverkefnis hjá nýsköpunarhúsinu TNO í Hollandi og kallast SolaRoad. Neðsta lag stíganna er lagt steypu, þar ofan á kemur um sentímeter þykkar sólarsellur úr sílikoni og efsta lagið er styrkt öryggisgler sem hjólað er á. Alls eru vegir í Hollandi 137.000 km og því miklir möguleikar í orkuframleiðslu, með því að nýta það svæði sem nú þegar er nýtt undir vegina. Hver fermeter framleiðir um 50 kWh á ári af rafmagni en meðal heimili notar um 3.500 kWh af raforku. Það myndi því þurfa um 700 fermetra af sólarrafhlöðum til þess að anna einu heimili.
Orkan er hugsuð til nota í ljósastaura, umferðarljós og að einhverju leyti fyrir heimili og fyrirtæki í nágrenninu. Fyrsti leggurinn verður tilbúinn í Noord-Holland sveitarfélaginu árið 2012 en yfirborð vegarins þarf að uppfylla allar kröfur um yfirborð vega varðandi styrk, grip og viðhald.
Sveitarstjórnarmenn og frambjóðendur ganga nú um bæi með fögur loforð, en einhvern veginn finnst mér ég ekki heyra neitt nýtt, ef frá er talinn Besti flokkurinn í Reykjavík. Við virðumst vera föst í sama farinu, jafnvel þó hluta af fólkinu sé skipt út.
Víða hafa þrekvirki verið unnin í að gjörbreyta borgum og bæjum til hins betra. Ein slík borg er Curitiba í Brasilíu sem er fremst í heimi á fleiri en einu sviði.
Curitiba er með hæsta hlutfall endurvinnslu í heiminum – 70%.
Strætókerfi Curitiba er svo gott að bílaumferð hefur minnkað um 30% á sama tíma og fólksfjöldi hefur þrefaldast á 20 ára tímabili.
Curitiba er með stærstu verslunar-göngugötusvæði heims.
Curitiba hefur hannað fjölda fallegra garða til að stjórna flóðum frekar en að grafa síki, svo marga að þeir nota kindur til að slá grasið sem er ódýrara en garðyrkjumenn.
Curitiba er borg þar sem 99% íbúanna vilja gjarnan búa. Á sama tíma vilja 70% íbúa höfuðborgarinnar Sao Paulo líka búa í Curitiba.
Meðaltekjur íbúa Curitiba hefur farið frá því að vera undir landsmeðaltali á áttunda áratugnum í að vera 66% yfir landsmeðaltali.
(mynd frá Aurea Julio)
Þetta gerir Curitiba að einni áhugaverðustu borg heims.
Jaime Lerner hefur verið borgarstjóri þar þrisvar sinnum á síðustu 40 árum og segir hér frá borginni sinni. Það er eflaust margt sem Íslendingar gætu lært af honum.
Andri Snær Magnason stóð fyrir því að slökkt væri á Reykjavík í klukkustund í september 2006. 31. mars 2007 gerði Sidney hið sama og ári seinna voru 60 borgir um allan heim sem slökktu öll ljós í klukkustund. Í dag, 28. mars 2009, er aftur komið að þessum 60 mínútum þar sem fólk um allan heim slekkur ljósin í virðingarskyni við umhverfið. Tekur sér 60 mínútur frá hraða og munaði rafmagnsins og hugsar aðeins um önnur gæði lífsins.
Portland í Oregon er mesta hjólaborg Ameríku og fylgir fast á hæla Kaupmannahafnar og Amsterdam. Þar hafa menn lagt 200 mílur af hjólastígum síðan árið 2000 til þess að auka öryggi hjólreiðafólks, en nú er hlutfall þeirra sem nota reiðhjól komið upp í 5%.
Til þess að auka öryggið enn frekar hafa yfirvöld í Portland ákveðið að mála malbikið grænt á hjólastígunum. Á umferðarþyngstu gatnamótunum hefur stöðvunarlínan fyrir bíla verið færð aftur um 3-4 metra og grænum kassa bætt við fyrir framan þar sem reiðhjólafólk getur stöðvað. Þetta er ekki hvað síst gert til þess að koma í veg fyrir að hjólreiðafólk sé keyrt niður í hægri beygju, sem er ein algengasta orsök árekstra reiðhjóla og bíla.
Gagnrýnisraddir hafa komið upp þar sem hinn græni litur er sagður skapa falskt öryggi og geti því í raun aukið slysahættu. Lítil reynsla er þó komin á það í Portland en í Danmörku hefur náðst mjög góður árangur með sérstökum akreinum fyrir reiðhjól og slysatíðni hlutfallslega lág þar, þrátt fyrir lélega notkun á hjálmum.
Sjálfur hef ég talsverða reynslu af að hjóla bæði í Reykjavík og Kaupmannahöfn og í mínum huga er ekki spurning að það er miklu öruggara að hjóla þar sem sérstakar akreinar eru fyrir reiðhjól. Magn hjólreiðafólks spilar þó að sjálfsögðu inn í þar sem ökumenn í Kaupmannahöfn eru vanir að umgangast reiðhjólafólk í umferðinni sem Reykvíkingar eru ekki.
Sú umræða hefur komið upp hér að setja upp sérstakar akreinar fyrir reiðhjól á ákveðnum leiðum og það væri áhugavert að heyra skoðanir fólks á því.
Kaffihús í Reykjavík eru fleiri per íbúa heldur en í París. Reiðhjól hafa hins vegar átt erfitt uppdráttar þótt þeim fari smám saman fjölgandi, ekki hvað síst á þessum síðustu og verstu tímum. Vodafone hefur líka lagt sitt af mörkum með því að dreifa 400 reiðhjólum til frjálsra afnota, svo lengi sem lyklinum sé skilað aftur í sundlaugina...
Það er því aldrei að vita nema við fáum að sjá nýjungar eins og Bikecaffe hér á landi. Félagarnir Steve og Will frá Bretlandi ákváðu að setja upp kaffisölu á þríhjóli þar sem þeir bjóða upp á nýmalað kaffi á vistvænan hátt. Þeir geta því komið sér fyrir hvar sem eftirspurnin eftir nýmöluðu, angandi kaffi er, í stað þess að vera heftir innan múraðra veggja þar sem eftirspurnin verður að koma til þeirra, eins og flest kaffihús eru í dag. Þeir eru auk þess grænir þar sem þeir hjóla kaffihúsinu sínu um bæinn. Grænt kaffi? Svona hér um bil. Kaffivélarnar eru gasknúnar og kaffið borið fram í endurvinnanlegum bollum.
Stórsnjöll hugmynd enda eru Steve og Will farnir í útrás með hjólin sín til Evrópu.
Á myndinni má sjá einn af sigurvegurunum í 2007 Spark Design & Architecture Awards - reiðhjólasjálfsalann. Sjálfsalinn virkar bara eins og aðrir gos-, nammi- eða smokkasjálfsalar. Þú setur pening í og út kemur reiðhjól. Reiðhjólið getur þú síðan notað innan ákveðins svæðis og skilið síðan eftir. Á hjólinu er örflaga sem hjálpar starfsmönnum að hafa uppi á hjólinu aftur og koma í næsta sjálfsala. Sjálfsalarnir geta innihaldið allt að 100 reiðhjól og þeim er gjarnan komið fyrir á lestarstöðvum eða hjá öðrum almenningssamgöngumiðstöðvum. Fyrirtækið á bak við sjálfsalann heitir Bikedispenser og er að sjálfsögðu staðsett í reiðhjólaborginni Amsterdam.
Þetta kemur kannski ekki mörgum á óvart sem hafa séð myndina "Með allt á hreinu", nú eða komið sjálfir til Kaupmannahafnar að reiðhjól séu algengari en bílar í Kaupmannahöfn. Kaupmannahafnarborg er búin að vera að berjast gegn fólksbílum í miðborginni og efla almenningssamgöngur og reiðhjólamenningu. Nú hafa þeir náð stórum áfanga en fleiri ferðast nú með reiðhjólum til vinnu en með bíl eða um þriðjungur. Aðeins stærri hluti ferðast með almenningssamgöngum og aðeins minni hluti með bíl.
En Kaupmannahafnarborg ætlar ekki að láta þar við sitja heldur ætla þeir að auka enn frekar fjárframlög til hjólreiðamála. Markmiðið er að yfir helmingur fari til vinnu á reiðhjóli árið 2015. Til þess að ná þessu markmiði ætla þeir að bæta hjólabrautir í gatnakerfinu þannig að hægt sé að auka hraðann um 10% en um leið að fækka slysum. Þetta ætla þeir meðal annars að gera með samstilltum umferðarljósum sem miða við 20 km/klst.
Virgin Vacations birti lista yfir 11 bestu hjólaborgir heims á dögunum. Kaupmannahöfn var þar hátt á blaði, en þó ekki efst. Í fyrsta sæti var Amsterdam þar sem yfir 40% fara á hjóli í vinnuna og í öðru sæti, já haltu þér fast, Portland í Oregon. Já, það var bandarísk borg sem náði að skora hærra en Kaupmannahöfn þegar kemur að reiðhjólum. Kannski er ekki öll von úti enn.
Kaupmannahöfn heldur orðsporinu uppi og þar hjálpa bloggsíður eins og CopenhagenGirlsonBikes og Cycleliciousness sem báðar hafa það að markmiði að "Kaupmannahafnarvæða" borgir heimsins með því að útbreiða reiðhjólamenninguna. Hún skilar jú bættum lífsgæðum í minni mengun, minni hávaða, minni umferð og betra heilbrigði.
Þá er hægt að spyrja sig að því hvort mögulegt væri að Kaupmannahafnarvæða Reykjavík. Mörgum þykir það fráleitt af því að borgin er hæðótt, veður válynd og Íslendingar orðnir húðlatir. Sjálfur hef ég tekið þátt í reiðhjólamenningu Kaupmannahafnarborgar um árabil og þekki hana því af eigin raun. Eitt af því sem er lykilatriðið er tenging reiðhjólamenningarinnar við almenningssamgöngurnar. Á öllum lestarstöðvum í Kaupmannahöfn og úthverfunum eru góðar reiðhjólageymslur þar sem fólk getur geymt hjólin sín. Margir eiga tvö reiðhjól, eitt til að komast að heiman og út á lestarstöð og annað til að komast af lestarstöðinni og í vinnuna.
Það er því spurning hvort hægt væri að koma slíkri hugsun inn í borgarskipulagið í miðborg Reykjavíkur. Að á Hlemmi eða væntanlegri samgöngumiðstöð í Vatnsmýrinni væri hægt að koma upp öflugum reiðhjólageymslum og reiðhjólatengibrautum þaðan og í allar helstu áttir. Þá væri kannski orðinn fýsilegur kostur fyrir "útborgara" að nota almenningssamgöngur til að komast inn í miðborgina og fara síðan síðasta spölin á hjólhestinum.
Myndbandið hér að neðan er skemmtilegt sýnishorn af upplifun Bandaríkjamanns af reiðhjólaborginni Amsterdam.
Orkuveita Reykjavíkur hleypti af stokkunum nýjum vef í dag á slóðinni www.or.is. Inn á þessum vef er að finna fróðleik um umhverfis- og orkumál en sérstakur fræðsluvefur hefur verið settur upp. Orkuveitan leggur mikið upp úr umhverfismálum en hún hlaut umhverfisverðlaun Umhverfisráðuneytisins árið 2004 og því hefur þessi málaflokkur mikið vægi inn á vefnum.
Það sem er kannski áhugaverðast fyrir hinn almenna borgarbúa og náttúruunnanda inn á vefnum eru upplýsingar um gönguleiðir á útivistarsvæðum sem tilheyra Orkuveitunni. Má þar nefna Elliðárdalinn, Heiðmörk, Öskjuhlíð, Nesjavelli og Hengilssvæðið.
Þið getið skoðað vefinn hér og tjáð ykkur um hann í "commentum".
Þrátt fyrir að vera með eina hæstu glæpatíðnina í Mexíkóborg, einni stærstu borg heims, er Ampliación Michoacana hverfið á góðri leið með að verða fyrirmynd annarra borgarhverfa í sjálfbærri þróun.
Í hverfinu sem hýsir um 5.900 manns munu íbúarnir fá um 2 milljónir dollara til að byggja upp garða og græn svæði í skólum og við íbúðir, setja upp sólarrafhlöður og endurvinna úrgang.
"Við völdum Ampliación Michoacana hverfið sem samfélag til að efla virðingu fyrir umhverfina þar sem íbúarnir þar brugðust betur við en annars staðar þegar fólk var hvatt til að flokka sorp og vegna þess að þar eru sjö grunnskólar." sagði Julio César Moreno. Moreno bætti við að hann reiknaði með því að verkefnið myndi spara íbúunum um 300.000 dollara árlega í rafmagnsreikninga með hjálp sólarrafhlaða.
Þú getur fengið reglulegar uppfærslur í tölvupósti af þessari síðu með því að skrá netfangið þitt hér að neðan. Áskriftin er ókeypis og þú getur afskráð þig hvenær sem er.
Recent Comments