Grænjaxlinn

Ísbirnir og hlýnandi loftslag

 

Það er ekkert grín að vera ísbjörn ...

Grænjaxlinn

The Dark Side of the Planet Earth

Ég rakst á þetta myndband sem er Planet Earth frá BBC, en með The Dark Side of the Moon með Pink Floyd sem "soundtrack" yfir. Kemur ótrúlega vel út :)

The Dark Side of Planet Earth from allan corbett on Vimeo.

Njótið vel!
Hjörtur

Rak 45 km á ísjaka með þremur ísbjörnum

Hinn 17 ára Jupi Angootealuk frá Nunavut komst lífs af úr ótrúlegri lífsreynslu út af Hudson flóa í Kanada. Hann hafði verið á veiðum með 67 ára frænda sínum þegar vélsleði þeirra bilaði. Þeir ákváðu að ganga til næsta byggða bóls sem var í um 18 km fjarlægð en á leiðinni misstu þeir hvor af öðrum. Þegar frændinn fannst var hinn unga Jupi hvergi að sjá.

Ísinn hafði brotnað upp í kringum Jupi og hann hafði endað á stórum ísjaka sem rak í burtu út á haf. Ekki nóg með það að hann væri að reka á haf út á ísjaka í 20 stiga frosti, heldur reyndust vera þrír ísbirnir með honum á jakanum, móðir með tvo húna. Jupi hafði enn veiðiriffilinn sinn meðferðis og skaut móðurina þegar hún gerðist of nærgöngul en lét húnana vera, enda þeir hættuminni.

Frænda Jupi var bjargað en Jupi fannst hvergi. Það var því leitað aðstoðar hjá Kanadíska flughernum sem sendi leitarflugvélar af stað. Seint á sunnudag sást til Jupi á ísjakanum en ekki tókst að bjarga honum. Á mánudaginn, þegar Jupi hafði verið tvo sólarhringa á reki á jakanum fann flugherinn hann aftur og sendi fallhlífahermenn niður honum til aðstoðar. Alls hafði Jupi rekið 45 kílómetra á ísjakanum þegar honum var bjargað, köldum og þrekuðum.

Hjörtur

ps. munið að gerast fans á Facebook til að fá reglulegar uppfærslur ==>

Éta óboðna gesti

Veitingastaðurinn The County Butchers í Kingsley Village, Cornwall býður nú upp á bökur með gráum íkornum sem hluta af villibráðinni sinn. Á meðan yfirvöld reyna að útrýma hinum óboðnum með gildrum og eitri, hafa sumir tekið upp á því að veiða þau til átu. Enda engin ástæða til að láta góða steik fara til spillis, sérstaklega á þessum tímum.

Ben Carter er líffræðingur og starfar í fiskistjórnun. Hann veiðir ameríska vatnakrabba sem er óvinsæll í breskum ám og býður veitingastöðum til kaups sem "gourmet" mat. Og hefur bara gott upp úr því. Hann er reyndar sá eini sem hefur leyfi til að veiða þennan krabba.

Carter segir þetta vera alveg upplagt. Hann hafi hemil á umhverfisvandamáli, skaffar dýrindismat fyrir veitingahús, fitulítinn og sem fluttur er stuttar vegalengdir.

Villtar dýrategundir hafa nú ekki verið mikið vandamál hér, ef frá eru taldir tveir eða þrír ísbirnir síðasta sumar, og kannski einhverjar fuglategundir. Annað mál er hins vegar með plöntutegundir. Það er spurning hvort að lesendur lumi á einhverjum góðum uppskriftum þar sem notað er "aðskota-hráefni". Ef svo er, endilega deilið þeim með okkur hér í athugasemdunum að neðan.

Hjörtur

Menning og náttúra á sunnanverðum Vestfjörðum

Gönguhátíðin Svartfuglinn hefst núna næstkomandi fimmtudag, 24. Júlí og stendur til sunnudagsins 27. Júlí. Á hátíðinni gefst frábært tækifæri á að kynnast menningu og náttúru sunnanverðra vestfjarða, en svæðið hefur verið mikið í umræðunni upp á síðkastið vegna hugsanlegrar olíuhreinsistöðvar. Á hátíðinni er boðið upp á göngur með leiðsögn auk þess sem boðið er upp á ýmsar uppákomur og viðburði.

Nú í ár verða fjórar dagsgöngur í boði, miserfiðar.. Fyrsta daginn verður gengið Látrabjargið með Gísla Má Gíslasyni líffræðingi og mun hann fræða göngufólk um sögu og lífríki bjargsins, en fáir ef nokkur þekkir bjargið jafn vel og Gísli.

Á föstudaginn mun Gísli Súrsson taka á móti gestum á Auðabæ í Geirþjófsfirði. Siglt verður á báti frá Bíldudal og gengið verður um söguslóðir Gísla. Elfar Logi Hannesson mun flytja einleik sinn um Gísla Súrsson og sviðsmyndin er náttúran eins og hún var fyrir þúsund árum síðan þegar Gísli var veginn. Boðið verður upp á siglingu til baka eða göngu yfir að fossinum Dynjanda þar sem rúta mun taka á móti fólkinu og flytja það til baka.

Áskorun hátíðarinnar er flóttaleið Bjarna á Sjöundá. Hann var handtekinn fyrir morð og sat í varðhaldi á Haga á Barðaströnd. Þaðan strauk hann og fór fyrir Stálfjall, ófæra leið öllum nema þeim sem þekkja leynistíga í gegnum klettana. Leiðin er mjög seinfarin og einungis fyrir mjög vant göngufólk. Á leiðinni verður komið við í surtabrandsnámunum í Stálfjalli, stærstu námugöngum á Íslandi, og í kaldri Skor, þaðan sem Eggert Ólafsson ýtti í sína hinstu för. Fyrir þá sem ekki leggja í áskorunina vil ég benda á Tálknafjör á Tálknafirði með útimarkaði og dagskrá og áhugaverðan fyrirlestur Adolfs Friðrikssonar fornleifafræðings um uppgröftinn á Hring í Hringsdal sem haldinn verður kl. 15 í Minjasafninu á Hnjóti.

Sunnudagurinn er öllu léttari en hann hefst á kynningu í Hringsdal þar sem sagt verður frá merkum fornleifauppgreftri á víkingnum Hring. Siðan verður boðið upp á létta göngu úr Selárdal og yfir í Verdali. Í Selárdal verður safn Samúels, listamannsins með barnshjartað skoðað og síðan verður haldin ungmennahátið í gömlum stíl.

Frítt er í allar göngur en greiða þarf sérstaklega fyrir rútu og bátsferðir. Hátíðin er fjármögnuð með frjálsum framlögum þátttakenda auk styrkja frá Sparisjóði Vestfjarða, Vesturbyggð, Odda hf. á Patreksfirði, Tálknafjarðarhreppi og Sæferðum (Breiðafjarðarferjunni Baldri). Það er Arnfirðingafélagið sem stendur fyrir hátíðinni í samstarfi við tímaritið Útiveru.

Nánari upplýsingar um dagskránna er að finna á www.svartfuglinn.is.

Með bestu kveðju
Hjörtur

Hvað á að gera við þennan ísbjörn?

Það fannst annar ísbjörn við bæinn Hraun í Skagafirði í dag. Hann liggur nú sofandi í æðarvarpinu eftir að hafa étið sig saddann af eggjum.

Umhverfisráðuneytið fundar um þessar mundir um hvað eigi að gera. Á að skjóta bangsa og stoppa hann upp fyrir skóla og íþróttafélög, eða á að deyfa hann og senda hann heim til Grænlands?

Láttu þína skoðun í ljós í kommentunum hér fyrir neðan.

Hjörtur

Uppfært kl. 19:04: Skv mbl.is hafa Danir boðið fram aðstoð sína við að ná birninum lifandi. Munu þeir koma með búnað og tæki um miðjan dag á morgun, 17. júní. Nú er spurningin hvort hann verði sendur aftur til síns heima, í dýragarðinn í Kaupmannahöfn eða Húsdýragarðinn í Laugardalnum.

Uppfært kl. 19:51: Novator (félag Björgólfs Thors Björgólfssonar) hefur boðist til að greiða allan kostnað við að bjarga og að koma birninum á öruggan og varanlegan dvalarstað.

Líffræðingar vilja láta banna blöðrur

Sjávarlíffræðingar á Norður-Englandi hafa óskað eftir því að blöðrur verði bannaðar vegna þess skaða sem þær valda á lífríkinu. Þó að blöðrur séu ekki verulegt mengunarvandamál, þá hafa þeir fundið mikið af dauðum fuglum,  spendýrum og skjaldbökum sem hafa drepist af völdum blaðranna. Í flestum tilfellum hafa dýrin étið blöðrurnar sem síðan hafa drepist i kjölfarið.

Sjávarlíffræðingarnir segja að hátíðarhaldara þurfi að finna sér annað til að vekja athygli en að sleppa þúsundum gasblaðrna í loftið sem síðan lenda í fæðu dýra og drepa þau. Þetta sé mjög óþarft og skaðlegt fyrir dýraríkið.

Að sögn Gill Bens hjá MCS (Marine Conservation Society) í Bretlandi hefur orðið mikil aukning í blöðrum sem fundist hafa á ströndum eða sem nemur 260% á síðustu 10 árum. Í tveggja daga rannsókn sem unnin var nýlega fundust leifar af 60.000 blöðrum.

Það eru aðallega helíum blöðrurnar sem valda vandanum því þær fara hátt í loft upp og svífa langar vegalengdir. Blöðrurnar og böndin sem þær hanga í leysast ekki bara upp heldur endar þetta allt einhvers staðar og niðurbrotið á blöðrum tekur mjög langan tíma, ekki hvað síst í sjó.

Samtökin hafa náð einhverjum árangri í baráttu sinni, meðal annars var bílasali sem ákvað að fylla bíl af blöðrum í stað þess að sleppa þeim, og verslunarmiðstöð sem ákvað að sleppa ekki blöðrunum út í loftið.

Kannski eitthvað sem við getum haft í huga á 17. júní.

Hjörtur
(via BBC)

Hvalreki á fjörur vegagerðarmanna

Hvalir eru ansi stórir og fyrirferðamiklir, þannig að þegar einn slíkan rekur dauðan á fjörur manna, hvað er þá til ráðs? Tja, ég veit það ekki nákvæmlega, en það er allaveganna ekki þetta:

Og hvernig ætli fólk hafi lyktað eftir þetta? Slæm hugmynd.

Hjörtur

Plast flýtur - og flýtur - og flýtur

Hefurðu pælt í því hvað verði um allt plastið sem hent er í sjóinn af skipum og af landi? Ekki neitt. Það er allt þarna ennþá.

Plast er nefilega þannig að það flýtur. Og það hættir ekkert að fljóta. En hvað verður um það þá?

Moore, erfingi mikilla olíuauðæfa fann plastið þegar hann stytti sér leið frá Hawai til LA að lokinni siglingakeppni. Hann sigldi yfir svæði sem sjómenn almennt forðast þar sem miklar lygnur eru og háþrýstingur og mjög lítil hreyfing á sjónum. Á hverjum degi í heila viku var ekkert nema plastdrasl fljótandi í kringum hann. Þegar hann kom í land seldi hann fyrirtækið sitt og stofnsetti rannsóknarsjóð til þess að rannsaka þetta fyrirbæri nánar.

Þetta var árið 1997. Morre og starfsfólk hans hefur komist að því að ruslið hefur safnast saman tvo risastóra hauga sitt hvoru megin við Hawai eyjar. Haugarnir byrja um 500 sjómílur vestan við Kalíforníustrendur og ná langa leiðina að Japan. Talið er að þeir þekji svæði sem er tvöfalt stærra en flatarmál Bandaríkjanna.

Þar sem ruslið marir í hálfu kafi hefur það hvorki komið fram á radarsjám né gervihnattamyndum. Þú þarft að vera á báti á vatninu til þess að sjá það. Ruslahaugurinn er meira eins og ruslasúpa þar sem fljótandi plastdraslið hefur safnast saman. Talið er að plastið komi bæði úr skipum og af landi.

Hættan sem fylgir þessum geigvænlega stóra ruslahaug er að smám saman losna örsmáar plastagnir af plastinu og dreifast um í lífríkinu. Að lokum safnast þær saman í fiski og öðrum lífverum og enda á matarborðinu hjá okkur.

Hjörtur

(þú getur lesið nánar um plasthafið á Independent)

Jólatréssería knúin rafmagni úr áli

Í sædýrasafni í Japan er búið að koma fyrir jólatré. Það sem gerir þetta jólatré merkilegt er að ljósaserían á trénu er knúin rafmagni úr áli sem er geymdur í fiskabúri við hliðina á trénu. Állinn er rafmagnsáll og í hvert skipti sem hann hreyfir sig sendir hann frá sér rafmagn. Í búri er plata sem nemur rafhleðsluna og flytur hana yfir í ljósaseríuna. Ef állinn strýkst við plötuna getur hann náð allt að 800 watta hleðslu.

Állinn og jólatréð hafa laðað að mikinn fjölda áhugasamra áhorfenda til safnsins.

Hjörtur