Í næstu viku hefst 15. loftslagsþing Sameinuðu þjóðanna í
Kaupmannahöfn. Hið fyrsta var haldið árið 1995 en Rammasamningur
Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (www.unfccc.int) var
samþykktur í Ríó árið 1992.
Aðildarríkina hafa í samræmi við
samþykktir 13. loftslagsþingsins í Bali árið 2007 stefnt að
tímamótasamþykkt í Kaupmannahöfn er leysi af hólmi Kyoto-bókunina frá
1997. Ekki þykir seinna vænna því Kyoto-bókunin rennur út 2012 og eigi
nýr sáttmáli að vera lagalega bindandi verða þjóðþing aðildarríkjanna
að fullgilda samkomulagið í tíma og veitir ekki af þremur árum. Mikið
liggur því við að samkomulag náist í Kaupmannahöfn.
Önnur ástæða
þess að mikið liggur á er að takist ekki að hámarka losun
gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu innan 5 ára (ekki er talið raunhæft
að ná því fyrr) og draga síðan hratt úr útstreymi ghl næstu áratugi þar
á eftir er vonlítið um að samfélagi þjóðanna takist að stöðva hraðar
loftslagsbreytingar heldur munu jöklar heims, smáir sem stórir, bráðna.
Óhjákvæmilega.
Nú þykir nánast vonlaust að samkomulag takist í
Kaupmannahöfn um lagalega bindandi samkomulag; samkomulag er bindi
aðildarríkin að þjóðarrétti. Ein helsta ástæða þess er að mikið
vantraust ríkir milli ríkja þriðja heimsins og iðnríkjanna. Hin fyrr
nefndu telja að loforð iðnríkja um fjárhagslega og tæknilega aðstoð til
að þróast með sjálfbærum hætti hafi reynst hjóm eitt. Þau eigi þvi
engan annan kost en að þróast með sama mengandi hætti og iðnríkin
auðguðust á.
Mörg þróunarríki sjá einnig fram á hrikalegar
afleiðingar loftslagsbreytinga, eyðimerkurmyndun, hækkun yfirborðs
sjávar, aukna tíðni ofsaveðurs og annarra búsifja; að iðnríkin hafi í
litlu uppfyllt gefin loforð um aðstoð til að verjast þeim.
Bent
hefur verið á að innan fárra áratuga muni Hollendingar þurfa að efla
flóðvarnir gríðarlega vegna hækkunar yfirborðs sjávar en kostnaðinn
muni þeir ráða við og tækninni ráða þeir yfir. Á hinn bóginn muni fátæk
ríki á borð við Líberíu eða Bangladess alls ekki gera það. Hvorki
fjárhagslega né tæknilega. Þó er það svo að iðnríki á borð við Holland
bera langmesta ábyrgð á þeim vanda sem upp er kominn.
Ástralía
og Nýja Sjáland hafa boðist til að taka á móti landflótta íbúum
láglendra eyja í Kyrrahafi sem verða landlausir þegar yfirborð sjávar
hækkar. En hvaða ríki munu taka á móti hundruðum milljóna íbúa
láglendra delta á borð við Bangladess, Kalkútta eða Níl?
Ráðstefnan
í Kaupmannahöfn snýst því að miklu leyti um réttlætismál. Rétt
þróunarríkja til að þróast með sjálfbærum hætti, jafnan rétt íbúa
heimsins til að nýta andrúmsloftið með sjálfbærum hætti.
Við bendum á ágæta umfjöllun Fréttaauka ríkissjónvarpsins s.l. sunnudag. Sjá http://dagskra.ruv.is/sjonvarpid/4504973/2009/11/29/
Kv. Árni Finnsson.
Náttúruverndarsamtökum Íslands
---
Ef þú ert með áhugaverðar greinar um umhverfismál eða grænan lífsstíl sem þú vilt fá birtar á Grænjaxlinum, sendu okkur þá póst á vefjakrot@scope.is
Comments